~2 นาที
WORKSHOP 1
10.45–11.30 น. · ลงมือทำ 45 นาที

หาไอเดียจาก
ปัญหาใกล้ตัว

เลือกประเด็นทุจริตที่เจอจริงในโรงเรียน มาเป็นจุดเริ่มต้นของหนังสั้น

เปิดเวิร์กช็อปแรกของหลักสูตร:

  • “ก่อนจะทำหนังได้ เราต้องมี ‘ประเด็น’ ก่อน ช่วงนี้เราจะช่วยกันหาว่าจะเล่าเรื่องอะไรดี”
  • กรอบเวลา 45 นาที: อธิบาย ~12 นาที · ลงมือเลือกประเด็น ~20 นาที · แชร์ ~10 นาที · สรุป ~3 นาที
  • ตั้งเป้าหมาย: จบช่วงนี้ทุกคนจะมี “1 ประเด็นใกล้ตัว” ที่อยากเอาไปทำหนัง
💡 บอกว่าประเด็นไม่ต้องใหญ่ ขอแค่ใกล้ตัวและจริง — เดี๋ยวจะค่อย ๆ ขยายเป็นเรื่อง
~1 นาที
จบเวิร์กช็อปนี้คุณจะได้

1 ประเด็นของตัวเอง

มองเห็นปัญหา

รู้วิธีสังเกตเรื่องทุจริตเล็ก ๆ รอบตัว

เลือกประเด็น

คัดมา 1 เรื่องที่อยากเล่าที่สุด

พร้อมต่อยอด

เอาประเด็นไปพัฒนาเป็นหนังในช่วงถัดไป

ตั้งความคาดหวัง:

  • ผลลัพธ์จับต้องได้: “ประเด็น 1 เรื่อง” ต่อคน พร้อมเหตุผลว่าทำไมอยากเล่า
  • ย้ำว่านี่คือก้าวแรกของทั้งหลักสูตร — ทุกอย่างต่อจากนี้จะงอกจากประเด็นที่เลือกวันนี้
💡 ให้กำลังใจว่าทุกคนมีประเด็นอยู่แล้ว แค่ยังไม่ได้สังเกต
~1.5 นาที
หัวใจของการหาไอเดีย
“
ทุจริตไม่ได้เริ่มจากเรื่องใหญ่
แต่เริ่มจาก เรื่องเล็กที่เราคิดว่า “ไม่เป็นไร”
ตัวอย่าง “ขอลอกการบ้านแป๊บนึง” · “ช่วยเช็คชื่อให้หน่อย” — เรื่องที่ได้ยินจนชิน คือ วัตถุดิบชั้นดี

ปลดล็อกความคิด “เรื่องเราไม่น่าสนใจ”:

  • นักเรียนมักคิดว่าทุจริต = คดีใหญ่ในข่าว ซึ่งไกลตัวและเล่ายาก
  • แต่จริง ๆ ทุจริตเริ่มจากนิสัยเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวันที่ทุกคนเคยเจอ
  • เรื่องเล็กที่ “ทำกันจนชิน” นี่แหละ คนดูจะอินที่สุด เพราะเห็นตัวเองในนั้น
💡 ชวนคิด: “วันนี้เราเห็นเรื่องไม่แฟร์เล็ก ๆ อะไรบ้าง?” เก็บไว้ใช้ในกิจกรรม
~2 นาที
ประเด็นใกล้ตัว ลองเลือกดู

4 ประเด็นตั้งต้น

ลอกงาน

คัดลอกการบ้าน/ข้อสอบ/ผลงานเพื่อนมาเป็นของตัวเอง

ฝากเช็คชื่อ

ให้เพื่อนเซ็น/เช็คชื่อแทน ทั้งที่ไม่ได้มาเรียน

ความไม่โปร่งใส

เงินห้อง การให้คะแนน หรือการเลือกตัวแทน ที่ไม่ชัดเจน

การใช้ของส่วนรวม

เอาของส่วนกลางไปใช้ส่วนตัว หรือไม่ช่วยกันดูแล

ใช้ 4 ประเด็นนี้เป็น “เมนูตั้งต้น”:

  • ไม่จำเป็นต้องเลือกจาก 4 อันนี้ก็ได้ แต่ใช้เป็นตัวจุดประกายให้คิดออกง่ายขึ้น
  • ลอกงาน — ความซื่อสัตย์ต่อความสามารถตัวเอง · ฝากเช็คชื่อ — ความรับผิดชอบ/เกรงใจเพื่อน
  • ความไม่โปร่งใส — ความเป็นธรรม/ตรวจสอบได้ · การใช้ของส่วนรวม — เห็นแก่ส่วนรวม
💡 อ่านทีละประเด็น แล้วถามห้องว่า “อันไหนใกล้ตัวที่สุด?” เพื่อวอร์มก่อนกิจกรรม
~1.5 นาที
วิธีจุดประกาย

หาไอเดียด้วย 3 คำถาม

1. ใครได้เปรียบ?

เคยเห็นใครได้เปรียบแบบไม่ถูกต้องไหม

2. เคยลังเลตอนไหน?

ระหว่าง “ทำถูก” กับ “ทำง่าย”

3. อะไรทำจนชิน?

เรื่องที่ทุกคนทำจนชิน แต่จริง ๆ ไม่ควร

ตัวอย่าง ตอบคำถามที่ 3: “ยืมปากกาเพื่อนแล้วไม่คืน” หรือ “ก๊อปงานกลุ่มแต่ใส่ชื่อทุกคน”

วิธีใช้ 3 คำถามจุดประกาย:

  • ให้ผู้เข้าอบรมตอบในใจทีละข้อ คำตอบที่ได้มักกลายเป็นประเด็นทันที
  • คำถามที่ 2 (ความลังเล) สำคัญสุด เพราะ “ความลังเล” คือหัวใจของหนังต้านทุจริต
  • ไม่มีคำตอบผิด ยิ่งเล็กยิ่งจริงยิ่งดี
💡 ให้ลองพิมพ์คำตอบ 1 ข้อใน chat เพื่อเก็บเป็นวัตถุดิบของแต่ละคน
~1.5 นาที
เกณฑ์การเลือก

เลือกประเด็นให้ เวิร์ก ด้วย 3 เกณฑ์

ใกล้ตัว

เคยเจอ/เห็นจริง เล่าได้มีรายละเอียด

ปลอดภัย

ไม่พาดพิงคนจริง เป็นสถานการณ์สมมุติ

มีทางเลือก

มีจุดที่ตัวละครต้องตัดสินใจ

เช็กเร็ว ๆ ประเด็น “ฝากเช็คชื่อ” ผ่านครบ: ใกล้ตัว ✓ · ปลอดภัย ✓ · มีทางเลือก (จะช่วยเพื่อนไหม) ✓

ใช้ 3 เกณฑ์กรองประเด็น:

  • ใกล้ตัว — ถ้าไม่เคยเจอเอง จะเล่าให้มีรายละเอียดยาก
  • ปลอดภัย — ต้องเป็นเรื่องสมมุติ ไม่ชี้ตัวบุคคล ไม่ทำให้ใครเสียหาย (ย้ำเรื่อง PDPA)
  • มีทางเลือก — ถ้าประเด็นไม่มีจุดให้ตัดสินใจ จะเป็นแค่การรายงาน ไม่ใช่หนัง
💡 ให้นักเรียนเอาประเด็นของตัวเองมาเช็กกับ 3 เกณฑ์นี้ก่อนเริ่มกิจกรรม
ทำ ~20 นาที
ภารกิจของคุณ

เลือก 1 ประเด็น ที่อยากเล่า

1
ลิสต์ปัญหาใกล้ตัวที่นึกออก 3 เรื่อง
2
เลือก 1 เรื่อง ที่อยากเล่าที่สุด (ผ่าน 3 เกณฑ์)
3
เขียนสั้น ๆ ว่า ใครเกี่ยวข้อง และ ทำไมอยากเล่า

กรอกในใจ/ในกระดาษ

3 ปัญหา: …… / …… / ……
ประเด็นที่เลือก: ……………
ใครเกี่ยวข้อง: ……………
ทำไมอยากเล่า: ……………

วิธีดำเนินกิจกรรม (~20 นาที):

  • ขั้น 1 ลิสต์ 3 เรื่อง (~5 นาที) · ขั้น 2 เลือก 1 เรื่อง (~3 นาที) · ขั้น 3 เขียนเหตุผล (~7 นาที)
  • เตือนเวลาเป็นระยะ · ใครติดให้กลับไปดู 4 ประเด็นตั้งต้น หรือ 3 คำถาม
  • ทำเดี่ยวก่อน แล้วค่อยจับคู่เล่าให้เพื่อนฟัง 1 รอบเพื่อทดสอบว่าเรื่องชัดไหม
💡 ออนไลน์: ให้พิมพ์ “ประเด็นที่เลือก + ทำไม” ลง chat จะได้เก็บผลงานทุกคน
~1.5 นาที
ตัวอย่างการต่อยอด

จากประเด็น → ไอเดียเรื่อง

ฝากเช็คชื่อ เพื่อนสนิทขอให้เราเช็คชื่อให้ ทั้งที่มันหนีไปเที่ยว — เราเกรงใจ แต่ถ้าครูรู้จะเป็นยังไง?
ลอกงาน เราทำงานกลุ่มคนเดียวทั้งกลุ่ม วันส่งเพื่อนขอใส่ชื่อด้วย — จะยอมไหม ในเมื่อเขาไม่ได้ทำ?
ของส่วนรวม เห็นเพื่อนแอบเอาลูกบาสของห้องกลับบ้าน — จะเตือน หรือทำเป็นไม่เห็น?

ชี้สูตรการต่อยอด:

  • ทุกตัวอย่างเปลี่ยน “ประเด็น” ให้เป็น “สถานการณ์ที่มีตัวละครต้องเลือก” ด้วยการตั้งคำถามท้ายประโยค
  • สูตรง่าย ๆ: ประเด็น + ใครคนหนึ่งต้องเจอ + คำถาม “จะทำยังไง?”
  • ย้ำว่ายังไม่ต้องรู้ตอนจบ แค่มี “จุดที่ต้องเลือก” ก็พอเป็นไอเดียเริ่มต้น
💡 ให้นักเรียนลองเติมคำถาม “จะทำยังไง?” ต่อท้ายประเด็นของตัวเอง
~1 นาที
สรุปเวิร์กช็อป

มี ประเด็นของตัวเอง แล้ว

ไอเดียที่ดีอยู่ใกล้ตัว — เรื่องเล็กที่ทำจนชิน
เลือกประเด็นด้วย 3 เกณฑ์: ใกล้ตัว · ปลอดภัย · มีทางเลือก
เติมคำถาม “จะทำยังไง?” ให้ประเด็นกลายเป็นไอเดียเรื่อง
ช่วงต่อไป: นำประเด็นไปพัฒนาเป็น “แนวคิดหนังสั้น” ที่ชวนคนดูคิด

ปิดเวิร์กช็อป:

  • ชมว่าทุกคนมีจุดเริ่มต้นของหนังในมือแล้ว
  • เชื่อมเส้นทาง: ประเด็น → แนวคิดหนังสั้น → Logline → เรื่องย่อ → Storyboard → ถ่ายทำ
  • ฝากให้เก็บประเด็นไว้ดี ๆ เพราะจะใช้ต่อทุกช่วงของหลักสูตร
💡 ส่งไม้ต่อให้ช่วง “แนวคิดหนังสั้นต้านทุจริต” อย่างชัดเจน
สไลด์ 01 —
ทุกเรื่อง
01 / 9